Rzeżba i Malarstwo

Rzeźba

Rozwój rzeźby rozpoczął się wcześniej niż rozwój malarstwa, już
w wieku XIII i XIV. Kształtował się pod dwoma wpływami: uroku
sztuki klasycznej, greckiej i rzymskiej, oraz zainteresowania konkretną
rzeczywistością, dążeniem do jak najdokładniejszego jej odtworzenia.
Początkowo rzeźba była ściśle związana z architekturą, np. drzwi we
florenckim baptysterium Ghibertiego, wiek XV (ryc. 153). W pracach
tych zaznaczają się jeszcze wpływy sztuki antycznej.
W dziełach wielkiego rzeźbiarza
Donatella widzimy dążenie do coraz
doskonalszego opanowania rzeczywistości,
do coraz jaskrawszego
odtwarzania cech indywidualnych,
np. posąg św. Jerzego we Florencji
(ryc. 154).
Jako jeszcze jeden przykład tego
kierunku można wymienić posąg
Colleoniego w Wenecji — mistrzowsko
wykonany przez ucznia
Donatella Andrea Verrocchia (ryc.
155).
W kościołach renesansowych spotyka
się często sarkofagi, umieszczone
przy ścianie w niszach, obramowanych
pilastrami i arkadami.
Na sarkofagach wyrzeźbione są postacie
zmarłych w pozach ludzi
śpiących.
Artyści dążyli do odtwarzania
cech charakterystycznych twarzy,
postaci i ubrania. Na ścianie nad


Malarstwo

Malarstwo sztuki odrodzenia zaczęło się kształtować również bardzo
wcześnie. Na przełomie X I I I i X I V w. żył i tworzył utalentowany
malarz Giotto. O poziomie jego sztuki świadczy jedno z wielkich jego
dzieł: „Opłakiwanie Chrystusa" w Padwie. Widzimy w nim dążenie
do odtworzenia najistotniejszych cech każdej postaci oraz próbę przestrzennego
ujęcia całości. Najwybitniej zaznaczył się wpływ Giotta we
Florencji, odrodzenie malarstwa widzimy jednak jeszcze w wielu innych
miastach włoskich.

W XV wieku na pierwszy plan występuje zainteresowanie zagadnieniami
przestrzennymi. Owocem tej pracy było ustalenie zasad perspektywy,
nad którą przede wszystkim pracował Ucello.
Jednym z najwybitniejszych artystów XV wieku jest Massaccio.
W początkowej fazie twórczości sumienne studium natury łączy
się u niego z zagadnieniami kompozycyjnymi; stopniowo jednak te
ostatnie wysuwają się na plan pierwszy. Massaccio poprzestaje na odtwarzaniu
najistotniejszych cech postaci i przedmiotów, całą uwagę
poświęcając ich ugrupowaniom kompozycyjnym (ryc. 156).
Wymienimy tu jeszcze dwóch wybitnych malarzy XV wieku, bardzo
różniących się od siebie o niezmiernie indywidualnej twórczości, a mianowicie:

1) Fra Beato Angelico, zakonnika, twórcę wielkich fresków, uważającego
twórczość artystyczną za swe posłannictwo.

2) Sandra Botticellego, którego obrazy o tematyce mitologicznej,
odznaczają się wytwornością postaci, subtelnością ruchu i wyrazu. Są
one oderwane od rzeczywistości, zaczerpnięte ze świata wyobraźni,
jak np. „Narodziny Wenus" (ryc. 157) lub „Primavera" (ryc. 158).
Nie sposób pominąć jednego z najwybitniejszych malarzy tego okresu,
a mianowicie żyjącego na przełomie X I V i XV wieku Pietra Perugino,
który był mistrzem Rafaela. W przeciwieństwie do większości florentyńczyków,
pochłoniętych opanowaniem kształtu, Perugino kładzie
w swej twórczości największy nacisk na treść wewnętrzną postaci, na
wyraz i nastrój. Lubi kompozycje symetryczne, koloryt harmonijny;
nieraz dąży do nadania całości swego dzieła pewnej określonej harmonii
kolorystycznej.