Ćwiczenia

Ćwiczenie 2. Kolory złamane. Przed każdym szeregiem uczniów ustawiamy
na wysokości h—h po jednej grupie kolorowych brył geometrycznych
w pozycji krawędziowej. Muszą one być pomalowane na mocne
kolory zasadnicze (np. pośrodku wyższy graniastosłup czerwony, z jednej
strony sześcian żółty, z drugiej — niebieski. Podstawę dajemy brązową,
tło — szare. Bryły ustawiamy w taki sposób, by jedna płaszczyzna
była mocno oświetlona, druga — zacieniona.
Przyglądając się tej grupie stwierdzimy, że strona oświetlona jest
jasna, jaskrawa w kolorze, strona zaś zacieniona — nie tylko dużo ciemniejsza,
lecz także zszarzała, „zgaszona". Taki kolor nazywamy kolorem
„złamanym". Istnieją dwa sposoby uzyskiwania koloru złamanego:

1) przez dodanie do koloru podstawowego — koloru dopełniającego,

2) przez dodanie do koloru podstawowego — koloru czarnego.




Ćwiczenie 3. Próba tworzenia kolorów złamanych. Arkusz rysunkowy
układamy dłuższym bokiem poziomo i po zrobieniu marginesów oraz
podpisaniu arkusza piszemy tuż pod górnym marginesem w jednocentymetrowym
wierszu drukiem tytuł ćwiczenia: „Kolory złamane".
W 1 cm odstępie od napisu rysujemy w poziomym szeregu 4 kwadraty
o boku 5 cm (między pierwszym a drugim kwadratem rysujemy wąski
prostokąt). Rysujemy 3 takie szeregi — po jednym dla każdego koloru
zasadniczego (tabl. VI).
Pierwszy kwadrat w pierwszym szeregu malujemy na kolor jaskrawo
czerwony; obok malujemy prostokąt zielony. Następnie do rozrobione
farby czerwonej dodajemy pewną ilość farby zielonej o mocnym natężeniu
i malujemy tym kolorem następny kwadrat; widzimy, że kolor
czerwony zmętniał, zgasł „złamał się". Dodajemy jeszcze więcej farby
zielonej i malujemy trzeci, a potem w ten sam sposób czwarty kwadrat.
Zobaczymy, że kolor ostatniego kwadratu jest już zupełnie szary.
W ten sam sposób, za pomocą kolorów dopełniających łamiemy kolory
w pozostałych 2 szeregach kolorów zasadniczych.
Drugi sposób tworzenia kolorów złamanych polega na dodawaniu
do koloru zasadniczego coraz większej ilości farby czarnej.
Jeśli porównamy te dwa sposoby, stwierdzimy, że kolor czarny „zabija"
kolor podstawowy, kolor dopełniający zaś gasi, „łamie" ten kolor.
Używanie koloru dopełniającego należy więc uważać za bardziej
celowe.



Ćwiczenie 4. Malowanie graniastosłupów w kolorach zasadniczych złat?ianych
w cieniu.
Wracamy do poprzednich modeli: do brył kolorowych, ustawionych
w pozycji krawędziowej \ Arkusz układamy dłuższym bokiem poziomo.
Po oznaczeniu marginesów i podpisaniu arkusza malujemy brązową
podstawę: rozrabiamy odpowiednią ilość sjeny palonej i dodajemy
do niej pewną ilość ultramaryny aż otrzymamy kolor, odpowiadający
kolorowi podstawy. Malujemy podstawę odpowiedniej szerokości,
prowadząc pędzel poziomymi pociągnięciami od lewej ku prawej. Rozrabiamy
farbę czerwoną. Zależnie od koloru modelu (graniastosłupa
czerwonego) użyjemy albo samego karminu, albo samego cynobru, albo
też mieszaniny karminu z cynobrem. Po wypchnięciu podstawy malujemy
pośrodku oświetloną płaszczyznę modelu pociągnięciami pionowymi
pędzla od środka bryły ku stronie lewej (staramy się dokładnie
odtworzyć szerokość boku oświetlonego).
Następnie przyglądamy się stronie zacienionej modelu. Widzimy, że
jest ona znacznie ciemniejsza od oświetlonej i zszarzała, „złamana" w kolorze.
Wzmacniamy kolor czerwony, dodając do rozrobionej już farby
większą ilość farby czerwonej i pewną ilość koloru dopełniającego, czyli
— mocnej farby ciemnozielonej. Próbujemy, czy powstały kolor odpowiada
kolorowi zacienionej strony modela i malujemy tę stronę, dbając
o możliwie dokładne odtworzenie jej kształtu.