Postać ludzka

Przy studiowaniu postaci ludzkiej w III i IV roku nauki, zwrócimy
uwagę na coraz dokładniejsze odtwarzanie zarówno kształtu całej postaci,
rąk, nóg i głowy, jak i różnorodnych ruchów tych postaci, oraz
na rozmieszczenie rysunku modela na arkuszu rysunkowym przy użyciu
opracowanego poprzednio uproszczonego ujęcia postaci ludzkiej z uwzględnieniem
indywidualnych jej proporcji (modela).


Uwaga: Osoby bardzo wysokie mają zwykle stosunkowo mniejszą głowę, która mieści
się w całości nie 7, lecz 7 1/2 a czasem nawet 8 razy; osoby niskie mają zwykle głowy stosunkowo
większe, które mieszczą się w wysokości postaci 6 1/2 lub 6 3/4 raza itp. Grubość
tułowia, długości rąk i nóg również mogą odbiegać od zaobserwowanych poprzednio przeciętnych
proporcji. Przy obserwowaniu i rysowaniu podstawowego szkicu postaci musimy
więc bacznie obserwować i odtwarzać indywidualne proporcje całości i poszczególnych
części ciała danego modela. W różnych ruchach następują skróty niektórych części postaci:
trzeba i na to zwrócić baczną uwagę.

Rozpatrzmy parę przykładów tych studiów:

Ćwiczenie 1, 2, 3. Rysunek z natury postaci stolarza przy strugnicy.
Obserwując i rysując tę postać, powinniśmy:

a) paru kreskami określić rozplanowanie jej na arkuszu, tj. zdecydować,
w jakim miejscu narysujemy strugnicę i podstawowy pion modela,
aby wymiary jego były dostosowane do wymiarów arkusza oraz
strugnicy i abyśmy mogli rozmieścić dobrze ramiona i nogi;

b) określić kierunek tułowia, kierunki ramion i nóg;

c) sprawdzić i oznaczyć proporcje modela (długość tułowia, głowy,
nóg, ramion);

d) zbudować uproszczony kształt postaci, dbając o dokładne określenie
proporcji całości i poszczególnych części oraz o przestrzeganie
prawa równowagi (prawo to polega na tym, że pion spuszczony z kręgów
lędźwiowych na wysokości bioder musi paść na płaszczyznę oparcia);

e) wystudiować możliwie dokładnie kształt zasadniczy, pomijając
przypadkowe szczegóły;

f) zaznaczyć najważniejsze cienie, określając jak najdokładniej ich
kształt.

Ćwiczenie 4, 5, 6. Studium z natury drwala przy pracy.
Obserwując pracę drwala, rąbiącego drzewo możemy rozróżnić dwa charakterystyczne
momenty ruchu:

1) gdy drwal podnosi siekierę nad głową,
2) gdy uderza nią drzewo.

W pierwszym momencie postać jest wyprostowana, tułów nieco przechylony
ku tyłowi. Drwal opiera się mocno na stopie jednej nogi (znajdującej
się na pionie równowagi), druga noga wysunięta ku przodowi
lekko opiera się końcem stopy. Ramiona, w których drwal trzyma siekierę,
wzniesione do góry i lekko zgięte w łokciach.

W drugim momencie (gdy uderza siekierą) tułów jest pochylony,
drwal opiera się na obu rozstawionych stopach (pion równowagi) ramiona
skierowane w dół, lekko zgięte — zmienia się również kierunek
siekiery.

Przebieg studium będzie ten sam, co zwykle. Przy rozplanowaniu
postaci w pierwszej fazie ruchu należy uwzględnić długość wzniesionych
ramion, aby nie zabrakło na nie miejsca na arkuszu. Nieco odmienny
jest ruch drwala, rąbiącego drzewa w lesie. W rysunku ucznia
znać dążenie do opanowania kształtu i techniki (tusz i patyk).
Zwracamy uwagę jeszcze na parę studiów postaci ludzkiej: studium
z natury postaci pochylonej i rysunek jej z wyobraźni w przeciwnym
kierunku z dążeniem do odtworzenia bryły za pomocą światłocienia
oraz studia rąk i nóg w różnych pozycjach.