Ćwiczenia

Ćwiczenie 1. Ruchy konia. Gdy koń idzie stępa — ma szyję
wysuniętą ku górze a głowę nieco podniesioną; gdy ciągnie ciężar
(ten ruch można zaobserwować na ulicy), kierunek jego szyi zmienia się
na prawie poziomy, głowa zbliża się dolną szczęką ku szyi, a przednie
nogi zginają znacznie mocniej niż w chodzie. Czasem przy wielkim wysiłku,
ruch nóg się zmienia i koń wysuwa ku przodowi jednocześnie
obie prawe lub obie lewe nogi.

Przy szkicowaniu ruchu zwierząt można stosować dwojaką metodę
obserwacji: albo zaczynamy rysować zwierzę w pewnym ruchu czy pozycji,
a gdy ono zmienia ruch lub pozycję idziemy za nim i staramy się
dokończyć rysunek tego ruchu; albo przerywamy rysunek, gdy zmienia
pozycję, rysujemy nowy ruch lub pozycję i wracamy do poprzedniego
rysunku, gdy zwierzę powróci do poprzedniej postawy.
Bardzo pożyteczne jest wystudiowanie głowy w większym formacie,
zarówno w pozycji czołowej, jak i z profilu oraz rysowanie lub
malowanie sylwety konia z wyobraźni i parominutowe szkicowanie tablicowe
w różnych ruchach.

Ćwiczenie 2. Studium krowy. Przebieg pracy będzie zawsze ten sam:

a) rysunek z wyobraźni,
b) obserwacja i studium kształtu,
c) obserwacja
i studium ruchu,
d) ponowny rysunek z wyobraźni,
e) szkice tablicowe

Przy studiowaniu krowy należy przeprowadzić obserwacje w tej samej kolejności,
co i przy studiowaniu konia: najpierw rysujemy krowę z wyobraźni;
następnie obserwujemy na żywym modelu proporcje i podstawowe
kształty zwierzęcia i rysujemy z pamięci uproszczony jego kształt
o wymiarach mniej więcej 15—20 cm.
Proporcje. Całą postać krowy, wraz z głową, można zamknąć
w kształt prostokąta, którego wysokość mieści się w długości ok.
11/2 raza. Tułów krowy jest stosunkowo grubszy niż tułów.
Głowa krowy jest szersza u nasady niż głowa konia i robi wrażenie większej. Uszy
są duże, znacznie większe, niż uszy konia.
Podstawowe kształty. Tułów krowy, jak i tułów konia można
zamknąć w kształt prostokąta, szyję w kształt trójkąta, a głowę —
w kształt zbliżony do trapezu. Nogi (podobnie jak u konia) są grubsze
przy tułowiu, cienkie w pęcinie i dadzą się wpisać w kształt wysokich
wąskich trapezów. Racice są drobniejsze, niż kopyta końskie i rozdwojone.
Uszy szerokie, długie i płaskie, ogon długi, owłosiony tylko na
końcu.

Ćwiczenie 3. Rysunek z pamięci — uproszczony kształt krowy. Podobnie
jak przy studiowaniu konia, po dokładnej obserwacji proporcji
i podstawowych kształtów krowy z natury, należy narysować z pa-
mięci uproszczony jej kształt, wracając w miarę potrzeby do obserwacji
żywego modelu (ryc. 16).

Ćwiczenie 4. Praca domowa — budowa krowy. Nim przejdziemy do
studiowania krowy z natury, przypatrzmy się jej budowie.
Podobnie jak u konia, kręgosłup krowy ma kierunek poziomy. Najwyższym
punktem tułowia jest jednak nie kark, lecz kłęby. Tuż przy
karku są łopatki, z którymi łączą się kości przednich nóg, kości tylnych
nóg łączą się z miednicą przy końcu tułowia. Tułów krowy jest stosunkowo
grubszy, a brzuch wydatniejszy, niż u konia. Kark i stawy barkowe
bardziej wysunięte ku przodowi. Szyja pozioma albo pochylona w dół.
Głowa — pochylona w dół. Uszy osadzone po obu stronach głowy.
Na wierzchu głowy znajdują się rogi. Ogon stanowi przedłużenie kręgosłupa:
zdrobniałe jego kręgi wysuwają się daleko poza tułów. Na końcu
ogona widać kępkę dłuższych włosów. Nogi przednie zginają się, jak
i u konia, ku przodowi w stawach nadgarstkowych, a nogi tylne — ku
tyłowi w stawach skokowych.