zwierzęta
W trzecim i czwartym roku nauki przystępujemy do studiowania
większych czworonogów: konia, krowy, kozy itp. Studiując je będziemy
postępowali podobnie, jak przy studiowaniu kota, lub psa. Obserwacje
nasze podzielimy na kilka- etapów, a mianowicie: najpierw będziemy
obserwowali całość zwierzęcia zwracając uwagę na proporcje całości
oraz stosunek poszczególnych części do całości.
Następnie określimy podstawowy kształt całości i uproszczone
kształty poszczególnych części.
Zwróćmy uwagę na budowę i najbardziej charakterystyczne kształty.
Będziemy próbowali uchwycić najbardziej charakterystyczne ruchy.
Ćwiczenie 4. Studium konia. Studium nasze rozpoczniemy, jak i poprzednio,
od 15-minutowego rysunku z wyobraźni. Następnie przystąpimy
do obserwacji żywego modelu w pozycji bocznej.
Proporcje. Obserwując konia zauważ}-my, że tułów jego wraz
z nogami da się wpisać w kształt kwadratu. Nogi są nieco dłuższe,
niż grubość tułowia, grube u nasady i znacznie cieńsze w pęcinie.
Długość szyi od karku do czubka głowy równa się, przeważnie, długości
przednich nóg. Długość głowy mieści się w długości tułowia
mniej więcej trzykrotnie. Uszy są małe, oczy — dość duże. Ogon długi.
Podstawowe kształty. Dla ułatwienia obserwacji spróbujemy
ująć skomplikowany kształt konia w kształty proste, zbliżone do znanych
figur geometrycznych. Tułów konia można
zamknąć w kształt prostokąta, linia brzucha podnosi się nieco
w okolicy tylnych nóg, które wydają się dłuższe od nóg przednich. Szyję
określimy jako trójkąt, głowa jest podobna do nieregularnego
trapezu — jest ona szersza u nasady, węższa u pyska; górna
warga znacznie szersza od dolnej, szczęki wyraźnie zaznaczone, uszy
jak małe, ostre trójkąty. Przednie nogi są podobne do wysokich wąskich
trapezów; kształt tylnych bardziej skomplikowany, można by je określić,
jako połączenie prostokąta z trapezem. Kopyta są zakończone półkolisto.
Gdyśmy poczynili już te wszystkie spostrzeżenia, próbujemy narysować
z pamięci podstawowe proporcje i uproszczone kształty zwierzęcia
o wymiarach 15—20 cm (wracając do obserwacji modelu, jeśliśmy
o czymś zapomnieli).
Ćwiczenie 5. Praca domowa — budowa konia. Rozpatrzmy dokładnie
orientacyjny schemat budowy kostnej konia . Jego kręgosłup
ma kierunek poziomy, końcowe kręgi wysuwają się z tyłu poza tułów,
tworząc ogon. Najwyższym punktem tułowia jest kark. Tuż pod karkiem
znajdują się łopatki, z którymi łączą się kości przednich nóg; kości
tylnych nóg łączą się z miednicą przy końcu tułowia; cofnięte w tył łokcie
(przednich nóg) i wysunięte ku przodowi kolana (tylnych nóg) znajdują
się na wysokości dolnej linii tułowia. Łopatki i stawy barkowe wysuwają
się nieco ku przodowi poza jego kształt podstawowy. Kręgi szyi są ukośnie
skierowane w górę. Głowa ma kierunek ukośny, lecz jest skierowana
ku dołowi. Nogi przednie zginają się przy ruchu ku przodowi w stawach
odpowiadających stawom nadgarstkowym człowieka (potocznie nazywa
się je błędnie „kolanami"), kości uda przylegają ściśle do tułowia, tylne
nogi zginają się przy ruchu ku tyłowi w stawach skokowych (odpowiednik
pięty człowieka).
Uwaga. Nie ma potrzeby wrysowywania w kształt konia jego budowy kostnej, przytoczony
rysunek ma służyć tylko do lepszego zrozumienia tej budowy.